Bạn kiếm tiền từ AI, hay AI kiếm tiền từ bạn?

Làm nghề nhiều năm, tôi thấy nhiều người (kiểu) đang nuôi AI như nuôi.. bồ nhí. Thật!

Hôm bữa cafe, mấy anh em than “móe, giờ kiếm tiền dự án khổ quá, có cách nào kiếm tiền dễ hơn không anh em?”. Có đứa bàn liền “giờ AI Automation đang hot, dùng cái này kiếm tiền là ngon nhất rồi”. Rôm rả, hăng hái lắm. Một hồi sau tôi hỏi “tụi bây chắc chưa?”. Mình đang kiếm tiền từ AI, hay AI đang kiếm tiền từ mình thì.. chưa biết được đâu anh em.

Hơn 15 năm làm nghề, 10 năm đi tư vấn và phát triển giải pháp công nghệ, 3 năm gần đây kèm thêm AI vào, tôi nhận ra nhiều sự thật nhạy cảm mà anh em trong nghề ít.. dám nói ra. Tôi tin AI đang kiếm tiền cực tốt từ những nhóm người này (tôi lặp lại “AI kiếm tiền từ..” nhiều lần cho đã nư).

Mười nhóm AI đang kiếm tiền

1. Người “cái gì cũng biết” nhưng không biết gì. Có những anh sếp họp 3 tiếng bàn về “chiến lược AI” nhưng đến ChatGPT còn không biết prompt sao cho ra kết quả, cứ “viết hay hơn” rồi “viết hay hơn nữa”. Rồi dư tiền thuê consultant fame to nhưng chưa thực chiến bao giờ, giá 2000 đô mỗi ngày để nghe lý thuyết to bự.

2. Người nghĩ AI là thần là thánh. Có khách hỏi tôi “chị thấy quảng cáo nói AI áp vào có thể biến công ty lỗ thành lãi, em thấy chị áp dụng được không?”. Tôi rep “có, nếu chị sa thải hết ban lãnh đạo không biết kinh doanh, cắt hết nhân sự và để AI làm thay luôn đi chị”.

3. Người sợ bị thay thế. Nhìn các bạn làm văn phòng, thiết kế, content giờ chạy đua học cả chục khoá AI cả năm trời, tiền học nhiều hơn tiền lương. Trong khi chỉ cần master 1-2 tool ứng dụng thực tế được cho nghề mình là đủ ăn cả năm. AI không đi thay kế toán được, cũng không ăn phốt từ content chả kiểm duyệt thay bạn với sếp được đâu.

4. Người làm chuyện đơn giản thành phức tạp. Team 5 người họp 2 tuần để “implementing AI-driven customer satisfaction optimization framework” (nghe xong cũng chả biết là cái gì), chọn model rồi bàn bảo mật tá lả, dựng máy chủ riêng. Thực tế? Cài một con chatbot support khách, 2 tiếng là xong.

5. Công ty thích “có là được”, flex AI hoá. “Công ty mình có dùng AI rồi nha”, flex xong vô xem thì phát hiện cả công ty ứng dụng x20 account ChatGPT để viết email, trả lời nhân sự, mà mỗi người một kiểu rời rạc. Phí gì đâu, gom một bộ tổng hợp nạp credit vô xài còn rẻ hơn chục lần mà có template sẵn đủ loại bot.

6. Người lười suy nghĩ. Copy prompt trên mạng, paste vào ChatGPT, ra kết quả dở thì chửi “AI ngu”. Giống cầm cây đàn 10 tỷ nhưng trình kéo lên chỉ nghe cót két. Lười thì lại hỏi ngang mà không tạo custom bot hay system prompt hay dữ liệu chân dung bản thân để dùng lại, vòng lặp lười lẩn quẩn.

7. Startup “AI-powered everything”. Thêm chữ AI vào pitch deck là gọi vốn được thêm 30%. “AI-powered cà phê”, “AI-powered massage”, startup đã nghèo lại lôi thêm VC vào để cúng tiền cho mấy “nhà mạng” AI béo tốt.

8. Người không chịu đọc document. Mua 20 tool tốn gần 500 đô mỗi tháng, dùng chưa tới 5% tính năng. Hỏi vì sao? “Không có thời gian tìm hiểu”, nhưng có thời gian họp 20 tiếng mỗi tuần :3

9. Agency “chuyên AI” mọc sau một đêm. Hôm qua làm social media, hôm nay đã là “AI Transformation Expert”. Portfolio là 3 bài post dùng Canva AI xoá nền, mỗi ngày trả tiền cho một AI khác nhau để đi FOMO bà con, mà không làm xong một dự án thực chiến nào đến nơi.

10. Người nghĩ nhiều làm ít. 6 tháng “research AI tools”, file Excel 200 tool so sánh chi tiết, 500 prompt AI đỉnh cao. Nhưng thực tế áp dụng bằng 0, lý do “chưa tìm được tool hoàn hảo”.

Tôi thuộc cả mười nhóm

Còn anh chị em, đang thuộc nhóm nào? Tôi thuộc 10 nhóm trên hết rồi đó, tôi tự chửi tôi luôn, anh em khỏi chửi. Viết ra đây không phải để dạy đời ai.. mà là để tự soi lại mình trước.

Muốn thoát mấy nhóm này thì quay về câu chuyện cũ: hiểu mình cần gì, làm thật từ việc nhỏ nhất, đừng để tiền chảy một chiều vào máy mà chả tạo ra giá trị gì. Chuyện chọn JOMO thay vì FOMO chạy theo mọi tool, tôi kể thêm ở bài Thay vì FOMO, tôi chọn JOMO.

Anh chị em thấy mình dính nhóm nào nhiều nhất, thú nhận cùng tôi bên dưới cho vui nhé?

#voquoccuong #AI #thoughts #FOMO